Dzięki maleńkim szklanym kulkom udało się skonstruować mikroskop optyczny o najwyższej - jak dotąd - rozdzielczości - informuje "Nature Communications".

Skonstruowane przez naukowców z University of Manchester urządzenie pozwala zobaczyć obiekty o wielkości zaledwie 50 nanometrów (miliardowych części metra) - nawet pojedyncze wirusy.

Mikroskop wykorzystuje tak zwane fale zanikające, emitowane w pobliżu badanego obiektu, które zwykle nie dają się wykorzystać. Jednak maleńkie szklane kuleczki (o średnicy od 2 do 9 milionowych części metra) zbierają światło i ponownie skupiają, co pozwala je skierować do zwykłego mikroskopu.

Dzięki tej metodzie można na własne oczy zobaczyć to, co dotychczas pokazywały tylko metody pośrednie, na przykład wykorzystujący wiązkę elektronów mikroskop skaningowy czy "obmacujący" obiekt subtelnym ostrzem mikroskop sił atomowych (ich rozdzielczość pozwala zobrazować pojedyncze cząsteczki chemiczne). Techniki te wymagają żmudnych przygotowań próbki.

Wykorzystanie światła widzialnego przy tak dużych powiększeniach wydaje się zaprzeczać podstawowym prawom optyki, jest jednak możliwe dzięki temu, że fal zanikających nie dotyczą typowe dla zwykłych fal świetlnych ograniczenia związane z dyfrakcją. W konsekwencji można dostrzec wyjątkowo małe obiekty.

PAP - Nauka w Polsce